Bir insan, kendi varoluşunun sınırlarını ilk kez fark ettiğinde, dünya birdenbire daralır. Gözler açılır, ama görülen şey dışarıdaki manzara değildir; içerideki boşluktur. Bu boşluk, korkutucu olduğu kadar da özgürleştiricidir. Çünkü o an anlarız ki, var olmak, bir şey olmak zorunda kalmak değildir. Var olmak, bir soru olarak kalabilmektir.

Zaman, bizi sürekli ileriye iten bir nehir gibi görünür. Oysa zaman, yalnızca bir ölçüdür. Gerçekte akan şey, bizim farkındalığımızdır. Her an, bir önceki anın ölümüdür ve bir sonraki anın doğumudur. Bu yüzden “şimdi” diye tutunduğumuz şey aslında tutunulamaz. Tutunmaya çalıştıkça elimizden kayar. Kaydığı yerde ise bir şey kalır: farkındalık. O farkındalık, zamanın dışına çıkabilen tek şeydir.

İnsan, anlam arar. Anlam bulamadığında ise anlam icat eder. Bu icat, çoğu zaman bir yalandır; ama o yalan, yaşamak için gerekli bir yalandır. Gerçek, çıplak haliyle dayanılmazdır. Gerçek, hiçbir şeyin nihai bir gerekçesi olmadığını fısıldar. Buna rağmen biz, “neden” sorusunu sormaktan vazgeçmeyiz. Çünkü soru sormak, varoluşun en derin jestidir. Cevap bulmak değil, soruyu ayakta tutmak.

Özgürlük, çoğu kişinin sandığı gibi “istediğini yapmak” değildir. Özgürlük, “neden istediğini” görebilmektir. İsteklerin zincirini fark ettiğinde, o zincirin bir halkasını kırabilirsin. Kırdığın halka seni özgür kılmaz; seni yalnızca daha bilinçli bir köle yapar. Asıl özgürlük, köle olduğunu bilerek yaşamaktır. Bu bilgi, acıtır. Ama aynı zamanda, acının ötesine geçmenin tek yoludur.

Ölüm, bir son değildir. Ölüm, varoluşun en dürüst anıdır. Çünkü o anda bütün maskeler düşer. Hayat boyunca taşıdığımız roller, kimlikler, başarılar ve başarısızlıklar birdenbire anlamsızlaşır. Geriye yalnızca şu kalır: “Ben, bir süre var oldum.” Bu cümle, hem en yalın hem de en derin cümledir. Çünkü içinde ne övünme vardır, ne de şikâyet. Sadece bir olgudur.

Belki de felsefenin en büyük hediyesi şudur: Bize, hiçbir şeyin kesin olmadığını hatırlatması. Ve bu belirsizliğin içinde, yine de bir adım atabilme cesaretini vermesi. O adım, çoğu zaman küçük görünür. Ama o küçük adım, varoluşun kendisine karşı söylenmiş en cesur “evet”tir.

#Arbazi